2nd International Conference on

Traditional Mediterranean Diet: Past, Present and Future

Focusing on Olive Oil and Traditional Food Products

20-22 April 2005

Athens, Greece

Σύνοψη του συνεδρίου από την Δρ Connie Lambrou-Phillipson, Προέδρου της Επιτροπής Προγράμματος

Το 2ο Διεθνές Συνέδριο Μεσογειακής Διατροφής, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, 20 - 22 Απριλίου 2005.

Στο συνέδριο συμμετείχαν 180 άτομα από 13 χώρες και στο πρόγραμμά συμπεριλήφθηκαν 48 προφορικές παρουσιάσεις και 15 παρουσιάσεις posters.

Στην εισαγωγική ομιλία της, η Καθ. Αντωνία Τριχοπούλου, συνόψισε την τρέχουσα κατάσταση και τα προβλήματα της σύνδεσης ανάμεσα στη Μεσογειακή Διατροφή και την Υγεία, υποδεικνύοντας, ανάμεσα σε άλλα θέματα, ότι η Μεσογειακή Διατροφή διαφέρει από τις συνετές δίαιτες σε δύο κυρίως θεωρήσεις, δηλαδή τονίζοντας τη μορφή παρά τα μεμονωμένα συστατικά της δίαιτας και την ελεύθερη πρόσληψη λιπιδίων.

Η Πρώτη Συνεδρίαση συνεχίσθηκε με ομιλία της Δρ. Connie Phillipson, η οποία συνέκρινε την δίαιτα μας με αυτή των προγόνων μας και βρήκε ότι, αυτή των προγόνων μας, ήταν καλύτερη σε σχεδόν όλες τις πλευρές της διατροφής.

Στη Δεύτερη Συνεδρίαση που ήταν σχετική με την εξέλιξη της Μεσογειακής Διατροφής και την εμπειρία μας από άλλες δίαιτες, η κα Αλκηστις Παλλίδου, εξέτασε τις διατροφικές αλλαγές στην Ελλάδα, όπως αυτές παρουσιάσθηκαν μέσα από τα πρώτα βιβλία μαγειρικής και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτά δεν ήσαν αντιπροσωπευτικά της Ελληνικής Δίαιτας, αλλά είχαν δυτική επιρροή και απευθυνόταν σ΄ αυτούς που μπορούσαν να τα διαβάσουν. Ο Καθ. Γιάννης Σωτηρόπουλος αναφέρθηκε στη μελέτη της εξέλιξης του διατροφικού μοντέλου στην Ελλάδα, στη μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο εποχή. Κατόπιν, ο Prof. Sandro Darnini ανάπτυξε τη "The Barcelona Process" και τη σημασία της για τη διατήρηση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς στη διατροφή από την προοδευτική διάβρωση της. Η κα Ελένη Οικονόμου, αναφέρθηκε στη μελέτη της ταυτοποίησης του διατροφικού μοντέλου σε τέσσερις Μεσογειακές χώρες της Ε.Ε. και μέτρησε τις διαφορές που επήλθαν μεταξύ των ετών 1980 - 2000. Η Dr. Aicha Lemtouni, ανέλυσε την έρευνα της που αφορά στις αιτίες και στο ρόλο της μεταφοράς από μια παραδοσιακή σε μια μοντέρνα δίαιτα, σε ένα Μαροκινό πλαίσιο. Η Dr. Erica Acs μας μίλησε για την υποδομή και τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν από την οργανισμό στον οποίο ανήκει για να αναπτυχθεί μια διαιτητική διατροφή χαμηλή σε πρωτείνες και σάκχαρα για διαβητικούς, με ιδιαίτερη προσοχή σε μη-γλουτένη ή χαμηλές σε γλουτένη τροφές.

Στην Τρίτη Συνεδρίαση, ο Prof. Elliot Berry αναφέρθηκε στη "Θετική Παρέκκλιση της Διαχείρισης του Τρόπου Ζωής" ή πως να αλλάξετε  Μονολιθικές  Ιατρικές Πρακτικές, μελετώντας επιτυχημένα αποκλίνοντα μέλη της κοινωνίας.  Η Δρ. Ελένη Λινός, αναφέρθηκε στη Μεσογειακή Δίαιτα των νέων και στους επινοητικούς και καινούργιους τρόπους και μέσα,  τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την προώθηση και εδραίωση υγιεινών συνηθειών διατροφής από τη νεαρή ηλικία. Ο κος Αντώνης Παναγιωτόπουλος ανεφέρθηκε στην πολιτισμική και ενδοπολιτισμική παρέμβαση για τον επανακαθορισμό της επαγγελματικής μαγειρικής στην Κρήτη και στη μετάβαση των νέων προς τη Μεσογειακή Δίαιτα. Ο  Καθ. Σωφρόνιος Παπουτσόγλου αναφέρθηκε στην κατανάλωση θαλασσινών στο πλαίσιο της Μεσογειακής Δίαιτας και όχι μόνο, ενώ η Ms Sophie Tessier, αναφέρθηκε στη σύγκριση της Μεσογειακής Δίαιτας των νήσων Μάλτας και Σαρδηνίας αναλύοντας το γεγονός ότι, διατροφικές συνήθειες μπορεί να είναι εξ ίσου σπουδαίες όσο και η επιλογή φαγητού. Τέλος ο Prof. Eugenio Luigi Iorio παρουσίασε όχι μόνο την ιστορία της πίτσας και χρήσιμες διακρίσεις ανάμεσα στα διάφορα είδη, αλλά, επίσης υπερασπίσθηκε ικανά τα Fast Foods με επιστημονική πληρότητα και Νεαπολιτάνικο γούστο.

Το απόγευμα της πρώτης ημέρας έγινε συζήτηση «στρογγυλής τραπέζης» για τη Μεσογειακή Δίαιτα στη σύγχρονη Κουζίνα στην οποία συμμετείχαν μερικοί από τους πιο γνωστούς αρχιμάγειρες και γαστρονόμους της Ελλάδος, όπως ο Ηλίας Μαμαλάκης, Όθωνας Χριστουλάκης, Τίμος Πετρίδης, Χριστόφορος Πεσκιάς, Τάσος Τόλης, Κώστας Τουλουμτζής.

Στην Τέταρτη Συνεδρίαση που ήταν αφιερωμένη στη Μεσογειακή Δίαιτα και τις Χρόνιες Εκφυλιστικές Ασθένειες, ο Prof. Dean Kromhout, πολύ γνωστός για τη συνεργασία του με τον Ancel Keys και τη Μελέτη των Επτά Χωρών, εξέθεσε τα αποτελέσματα της μελέτης στην  Alpha-Omega Trial. Ο Καθ. Ηλίας Καστανάς διασαφήνισε το ρόλο των φαινολικών οξέων, των πολυφαινολικών ενώσεων και άλλων ουσιών στο ελαιόλαδο που παραλαμβάνεται μόνο με μηχανικά μέσα για την πρόληψη του καρκίνου. Η Prof. Sanchez-Villegas Almudena παρουσίασε τα αποτελέσματα της μελέτης της πάνω σε ένα Μεσογειακό Διατροφικό Πρότυπο και τις μεταβολές στο δείκτη βάρους και μάζας, στη γνωστή πλέον SUN STUDY. Η κα Δέσποινα Βαράκλα παρουσίασε τη μελέτη της για το ρόλο της Μεσογειακής Δίαιτας στην πρόληψη και διαχείριση του διαβήτη και η Dr. Niva Shapira παρουσίασε το "Israel Gender Paradox" όπου οι γυναίκες στο Ισραήλ φαίνεται να παρουσιάζουν υψηλότερο κίνδυνο θανάτου, απ΄ ότι οι άνδρες και το οποίο αποδίδεται στην υψηλή κατανάλωση των λιπαρών με ωμέγα-6 Λιπαρά οξέα.

Στην Πέμπτη Συνεδρίαση με θέμα τη Μεσογειακή Δίαιτα και την Τρέχουσα Έρευνα, η κεντρική ομιλία παρουσιάσθηκε από τον Prof. Luis Serra Majem, ο οποίος παρουσίασε τη συστηματική αναθεώρηση 35 πειραματικών μελετών και ανέλυσε την επιρροή της Μεσογειακής Δίαιτας στις λιποπρωτείνες, την ενδοθηλιακή αντίσταση, το διαβήτη, στην αντιοξειδωτική της ικανότητα, στις καρδιαγγειακές ασθένειες, την αρθρίτιδα, καρκίνο, κλπ. Κατόπιν η Δρ. Ιωάννα Πετροχείλου εξήγησε το πρόγραμμα του 6ου Framework της Ευρωπαικής Ένωσης, αναλύοντας τα κυρίως θέματα, τις καθορισμένες ημερομηνίες και τα διάφορα δίκτυα υποστήριξης για τους ερευνητές. Η Καθ. Παρασκευή Μουτσάτσου ανέλυσε τα αποτελέσματα μιας μελέτης για τα εκχυλίσματα Ελληνικών φυτών τα οποία φαίνεται να παρουσιάζουν μια εκλεκτική διαμόρφωση των ορμονικών υποδοχών και πιθανόν, να χρησιμοποιηθούν σαν εναλλακτική θεραπεία της αντικατάστασης των ορμονών κατά την εμμηνόπαυση. Η κα. Αρτεμισία-Φοίβη Νίφλη εξήγησε τη βιοδιαθεσιμότητα της φαινολικής κερκετίνης στα καρκινικά κύτταρα του μαστού και του ήπατος και το μηχανισμό δράσης της κερκετίνης. Ο Dr. Brian Buijsse διερεύνησε μια άλλη άποψη της μελέτης των επτά χωρών, εξετάζοντας τα καροτινοειδή στο πλάσμα των ανδρών, ηλικίας άνω των 80 ετών στην Κρήτη και στο Zutphen της Ολλανδίας και η Δρ. Ματίνα Χρονοπούλου εξέτασε τη χρήση του εκχυλίσματος των φύλλων της ελιάς στην Naturopathic Ιατρική.

Στην Έκτη Συνεδρίαση και στη συνέχεια του προηγούμενου θέματος, Μεσογειακή Δίαιτα και Τρέχουσα Έρευνα, ο Prof. Miguel Angel  Martinez-Conzalez  παρουσίασε τα αποτελέσματα της "Predimed Trial", μιας πειραματικής μελέτη για το ρόλο της Μεσογειακής Δίαιτας στην πρόληψη πρωτογενών καρδιαγγειακών παθήσεων σε διαβητικούς και σε άλλους ασθενείς με σημαντικούς καρδιαγγειακούς κινδύνους. Η Δρ. Σταυρούλα Σουκάρα περιέγραψε τη διατροφική αξία των φλαβονοειδών που περιέχονται στην Ελληνική Μεσογειακή Δίαιτα. Ο Δρ. Γεώργιος Κοτσερίδης μίλησε για τη μη σημαντική παρουσία της οχρατοξίνης στο κρασί και αναφέρθηκε επίσης  στην ύπαρξη αντιοξειδωτικών στο κρασί.

Η Δρ. Θεοδώρα Ψαλτοπούλου ανεφέρθηκε στη μελέτη και το ρόλο του ελαιολάδου και της Μεσογειακής Δίαιτας στην αρτηριακή πίεση, στο πνεύμα της μελέτης EPIC. Ενώ ο Δρ. Τζωρτζής Νομικός συζήτησε τα αποτελέσματα μιας προσπάθειας για τη συμβολή των άγριων πρασίνων φυτών της Μεσογειακής Δίαιτας στην Postprandial Platelet Activity σε ασθενείς με το μεταβολικό σύνδρομο.

Το απόγευμα της δεύτερης ημέρας, πραγματοποιήθηκε η δεύτερη συζήτηση «στρογγυλής τραπέζης» με θέμα την προώθηση των τροφίμων και ποτών της Μεσογειακής Δίαιτας με τους Παρασκευά Τοκουζμπαλίδη, Γιάννη Μπούρα, Βασίλη Αργυράκη, Ντένη Καλλιβωκά και Αλκιβιάδη Καλαμπόκη.

Στην Έβδομη Συνεδρίαση για το Ελαιόλαδο και την Υγεία, η ομιλία παρουσιάστηκε από τον Prof. Denis Lairon, ο οποίος εξέτασε τη διατροφική λήψη φυτικών ινών και τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα σε Γάλλους ενήλικες. Ο Δρ. Παρασκευάς Τοκουζμπαλίδης παρουσίασε την περιεκτικότητα των ωμεγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών οξέων στο ελαιόλαδο και διάφορα σπορέλαια και την ευεργετική αναλογία αυτών των λιπαρών στο ελαιόλαδο. Η Καθ. Μαρία Τσιμίδου, εξέτασε τη Μεσογειακή Δίαιτα από τη σκοπιά των λειτουργικών λιπαρών όπως το ελαιόλαδο.

Ο Prof. Miguel Martinez-Gonzalez ανέπτυξε τα αποτελέσματα της μελέτης Prospective Cohort για τη σχέση κατανάλωσης ελαιολάδου και μεταβολής βάρους. Η  Καθ. Ευφροσύνη  Ριζοπουλου-Ηγουμενίδου αναφέρθηκε στις ελιές και το ελαιόλαδο στην παραδοσιακή ζωή της νήσου Κύπρου και ο Δρ. Αρης Ξενάκης διαλεύκανε την ενζυματική οξείδωση των πολυφαινολών του ελαιολάδου με έμφαση στην περίπτωση της Ελευρωπαίνης.

Στην Όγδοη Συνεδρίαση, συνέχεια της προηγούμενης, ο Κος Ευστάθιος Αναστασσόπουλος παρουσίασε τα αποτελέσματα της έρευνας που αφορούσε την οσμή, το χρώμα, την ρευστότητα και την γεύση του μεσσηνιακού ελαιολάδου, γνωστού από παλιά για την ποιότητά του. Ο Δρ. Χαράλαμπος Καραντώνης εξέτασε τις αντιαθερογενητικές ιδιότητες ορισμένων συστατικών του ελαιολάδου και τη σχέση τους με τον παράγοντα Ενεργοποίησης των Αιμοπεταλίων (PAF). O Καθ. Απόστολος Κυριτσάκης μας μίλησε για τη σύνθεση του ελαιολάδου και την επίπτωση του σαν βασικό στοιχείο της Μεσογειακής Διατροφής. Ο Δρ. Σ. Λάλας παρουσίασε τις ποιοτικές μεταλλαγές που συνεπάγεται στο ελαιόλαδο και σε επιλεγμένα σπορέλαια κατά τη διάρκεια του τηγανίσματος.

Στην Ένατη Συνεδρίαση, με θέμα τα Παραδοσιακά Προϊόντα, ο Καθ. Γεώργιος Μπλέκας εξέτασε τα αντιοξειδωτικά φυτοχημικά συστατικά των επιτραπέζιων ελιών στις τρεις παραδοσιακές παρασκευές τους - Ισπανικού τύπου πράσινες ελιές σε άλμη, Ελληνικού τύπου μαύρες ελιές σε άλμη και τύπος Καλιφόρνιας μαύρες ώριμες ελιές σε άλμη. Η Prof. Yasemin Beyhan εξέτασε μια νέα τάση στα παραδοσιακά τρόφιμα, δηλαδή τις αιτίες που βασίζεται η δημοτικότητα των "Simit Cafes" στην Αγκυρα της Τουρκίας και η αξιολόγηση τους από τη διατροφική προοπτική τους.

Ο Δρ. Θεόφιλος Μασσούρας εξήγησε την ανάπτυξη της περιεκτικότητας σε χοληστερίνη του λίπους του γάλακτος κατά την μετατροπή του σε τυρί. Η Δρ. Ειρήνη Αναστασάκη ανέπτυξε τη μελέτη για τη φυσικοχημική σύνθεση και το διατροφικό προφίλ του παραδοσιακού τυριού γραβιέρα της νήσου Πάρου στις Κυκλάδες και η Δρ. Σταυρούλα Σκουλίκα παρουσίασε τις έρευνες που σκοπεύουν στη βελτίωση της ποιότητος και τη βιομηχανοποίηση των ελληνικών παραδοσιακών τροφίμων.

Το τρίτο "στρογγυλό τραπέζι" με θέμα τα Βιολογικά Προϊόντα στη Μεσογειακή Δίαιτα διεξήχθη το απόγευμα της τρίτης ημέρας του Συνεδρίου. Ομιλητές του panel ήταν οι Ανδρέας Λουκάκης, Δρ. Μαρία Τριβέλα, Πάνος Χατζιώτης, Π. Παπαδόπουλος, Παναγιώτης Αθανασόπουλος και Νίκος Ψυλλάκης.

Το συνέδριο διοργανώθηκε από την "Ηλιότοπος Συνέδρια" στο πλαίσιο σειράς συνεδρίων που αφορούν σε θέματα αγροτικής οικονομίας και διατροφής. Ήταν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης, του Υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης και του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, του Δήμου Αθηναίων, του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) και της Εταιρείας Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης Τροφίμων (ΕΤΑΤ) Α.Ε.

Υποστηρίχθηκε από το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικών Ερευνών (ΕΘΙΑΓΕ), το Σύνδεσμο Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποίησης Ελαιολάδου (ΣΕΒΙΤΕΛ), το Σύνδεσμο Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (ΣΕΒΕ), την Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Αμπέλου και Οίνου (ΕΔΟΑΟ), την Πανελλήνια Συνομοσπονδία Ενώσεων Γεωργικών Συνεταιρισμών (ΠΑΣΕΓΕΣ), τα Επιμελητήρια Ηρακλείου, Λέσβου, Μεσσηνίας, Ρεθύμνου και Χανίων και τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μεσσηνίας.

Χορηγοί του συνεδρίου ήταν ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού, Η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μεσσηνίας, η Grecotel και η Agreco και η Ελαϊς.

Ο Ρ/Σ ΣΚΑΪ 100,3 ήταν Media Partner του συνεδρίου ενώ χορηγοί επικοινωνίας ήταν επίσης η εφημερίδα Καθημερινή, το ΟΙΚΟ και η εκπομπή Μένουμε Ελλάδα, της ΕΡΤ.

Χορηγοί επικοινωνίας ειδικού τύπου ήταν ο δικτυακός τόπος www.agrotypos.gr, το περιοδικό Γεωργία και Κτηνοτροφία και το www.traveldailynews.gr .

Το 3ο Διεθνές Συνέδριο Μεσογειακής Διατροφής θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, στις 25-26 Απριλίου 2007.